2026/11/20 |
سرریز فاضلاب در اردبیل؛ تهدیدی برای قره‌سو و منابع آب
عمرانی

سرریز فاضلاب در اردبیل؛ تهدیدی برای قره‌سو و منابع آب

🆔 کد خبر: ۵۰۲ 📅 تاریخ انتشار: ۱۴۰۵/۰۸/۱۰ 🕒 ساعت انتشار: ۱۸:۳۵ 👁 ۱۵۷
سرریز منهول‌های فاضلاب اردبیل هنگام بارندگی، نگرانی‌ها درباره ظرفیت تصفیه‌خانه و احتمال ورود فاضلاب آلوده به رودخانه قره‌سو و منابع آبی پایین‌دست را افزایش داده است؛ معضلی که رفع آن نیازمند اقدام فوری و برنامه‌ای عملیاتی است.
بارندگی، به‌جای آنکه صرفاً فرصتی برای تقویت منابع آبی باشد، در برخی نقاط اردبیل با صحنه‌ای نگران‌کننده همراه می‌شود، سرریز شدن منهول‌های فاضلاب و ورود حجم قابل‌توجهی از آب باران به شبکه‌ای که برای مدیریت هم‌زمان چنین حجم‌هایی طراحی نشده یا ظرفیت کافی برای آن ندارد.

این وضعیت، پرسشی جدی را پیش روی مسئولان قرار می‌دهد، چرا باید آب ارزشمند باران، به‌جای مدیریت اصولی و هدایت به مسیرهای مناسب، وارد شبکه فاضلاب شود و در صورت اختلاط با فاضلاب شهری، به آبی آلوده تبدیل شود که استفاده مجدد از آن دشوارتر و پرهزینه‌تر خواهد بود؟

تصفیه‌خانه‌ای که باید پاسخگوی یک چالش بزرگ باشد

یکی از نگرانی‌های مطرح در این زمینه، ظرفیت و عملکرد تصفیه‌خانه فاضلاب اردبیل در مواجهه با حجم فاضلاب ورودی و افزایش جریان در زمان بارندگی است. ورود آب‌های سطحی به شبکه فاضلاب، در صورت نبود زیرساخت مناسب، می‌تواند فشار مضاعفی بر شبکه جمع‌آوری و فرایند تصفیه وارد کند و احتمال سرریز یا تخلیه جریان‌های تصفیه‌نشده یا ناقص‌تصفیه‌شده را افزایش دهد.

از همین رو، ارتقای ظرفیت تصفیه‌خانه، اصلاح شبکه‌های فرسوده یا غیراصولی و جلوگیری از ورود آب باران به شبکه فاضلاب، باید به‌عنوان مجموعه‌ای از اقدامات مکمل مورد توجه قرار گیرد؛ اقداماتی که اجرای هماهنگ آن‌ها می‌تواند از تکرار این وضعیت در زمان بارندگی جلوگیری کند.

از قره‌سو تا سد سبلان؛ نگرانی درباره سرنوشت آب‌های آلوده

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌ها، احتمال ورود فاضلاب تصفیه‌نشده یا ناکافی‌تصفیه‌شده به رودخانه قره‌سو و انتقال آلودگی به منابع آبی پایین‌دست است. در صورت وقوع چنین آلودگی‌ای، کیفیت آب رودخانه، سلامت اکوسیستم‌های آبی و ایمنی استفاده از منابع آب برای مصارف کشاورزی می‌تواند تحت تأثیر قرار گیرد.

همچنین، نگرانی درباره تأثیر احتمالی آلودگی بر منابع آبی پایین‌دست، از جمله سد سبلان، ضرورت پایش مستمر کیفیت آب و بررسی دقیق مسیرهای انتقال آلودگی را دوچندان می‌کند. البته میزان آلودگی، گستره اثرگذاری و ارتباط احتمالی آن با منابع تأمین آب شرب و کشاورزی باید با نتایج آزمایش‌های معتبر و گزارش‌های رسمی مشخص شود.

سلامت مردم؛ موضوعی که نباید به حاشیه برود

نگرانی‌های عمومی درباره افزایش بیماری‌های مختلف، از جمله بیماری‌های گوارشی، پوستی، کبدی و کلیوی، و همچنین شیوع سرطان و اختلالات رشد در کودکان، ضرورت توجه جدی به کیفیت آب و مدیریت فاضلاب را برجسته می‌کند.

با این حال، نسبت دادن افزایش این بیماری‌ها به آلودگی ناشی از سرریز منهول‌ها، بدون وجود داده‌های اپیدمیولوژیک و مطالعات علمی معتبر، امکان‌پذیر نیست. آنچه روشن است، مدیریت صحیح فاضلاب، جلوگیری از آلودگی منابع آب و پایش مستمر کیفیت آب شرب و آب مورد استفاده در کشاورزی، از اقدامات اساسی برای حفاظت از سلامت عمومی به شمار می‌رود.

راهکار چیست؟ آب باران نباید به معضل فاضلاب تبدیل شود

حل این مشکل، تنها با افزایش ظرفیت تصفیه‌خانه امکان‌پذیر نیست و به برنامه‌ای جامع برای مدیریت آب‌های سطحی و فاضلاب شهری نیاز دارد. در این مسیر، چند اقدام اساسی باید در اولویت قرار گیرد:

• تسریع در تکمیل و ارتقای تصفیه‌خانه فاضلاب اردبیل متناسب با جمعیت و حجم واقعی فاضلاب تولیدی شهر.
• شناسایی و مسدود کردن مسیرهای ورود آب باران به شبکه فاضلاب و اصلاح اتصالات غیراصولی.
• توسعه و بهسازی شبکه جمع‌آوری آب‌های سطحی برای هدایت ایمن آب باران و کاهش فشار بر شبکه فاضلاب.
• پایش مستمر رودخانه قره‌سو و منابع آبی پایین‌دست و انتشار شفاف نتایج آزمایش‌های کیفیت آب.
• ارائه برنامه زمان‌بندی مشخص از سوی دستگاه‌های مسئول برای اجرای پروژه‌ها، تأمین اعتبار و پاسخ‌گویی درباره پیشرفت اقدامات.
• بررسی امکان جمع‌آوری و استفاده مجدد از آب باران در چارچوب طرح‌های اصولی مدیریت منابع آب و با رعایت الزامات بهداشتی و زیست‌محیطی.

مطالبه‌ای جدی از مسئولان

اردبیل نیز مانند بسیاری از مناطق کشور با محدودیت منابع آب روبه‌روست و در چنین شرایطی، هدررفت آب باران و تبدیل احتمالی آن به جریان آلوده، مسئله‌ای نیست که بتوان به‌سادگی از کنار آن گذشت.

از مسئولان شرکت آب و فاضلاب استان، دستگاه‌های متولی محیط‌زیست، مدیریت شهری و سایر نهادهای مرتبط انتظار می‌رود با بررسی دقیق ابعاد این معضل، ارائه اطلاعات شفاف و تدوین برنامه‌ای عملیاتی، برای رفع ریشه‌ای آن اقدام کنند.
✍️ خبرنگار: سیما زینالی نصب

ارسال نظر

نظرات کاربران

هنوز نظری برای این خبر ثبت نشده است.